Theorie alle vragen en lesstof

Start › Auto › Lesstof › Verkeerstekens en aanwijzingen

Hoofdstuk 1: Verkeerstekens en aanwijzingen

Wat borden, verkeerslichten, tekens op het wegdek en aanwijzingen betekenen, en welke voorgaat als ze elkaar tegenspreken.

Les 1: Verkeersborden lezen

Aan vorm en kleur zie je wat een bord wil, een onderbord zegt voor wie of wanneer, en het woord zone maakt een bord geldig voor een heel gebied. (5 min leestijd)

Verkeersborden zijn opgebouwd uit vaste vormen en kleuren. Wie die kent, leest een bord dat hij nog nooit zag toch goed. Rond met een rode rand: hier mag iets niet, of er geldt een grens. Rond en blauw: dit moet. Driehoek met de punt omhoog en een rode rand: waarschuwing, er komt iets aan. Vierkant of rechthoek: informatie of een regel voor een stuk weg.

MaximumsnelheidA1 maximumsnelheidGesloten in beide richtingen voor voertuigen, ruiters en geleiders van rij- of trekdieren of veeC1 gesloten voor alle voertuigen, in beide richtingenVerbod voor motorvoertuigen om elkaar onderling in te halenF1 inhaalverbod voor motorvoertuigenGebod tot het volgen van de rijrichting: rechtdoorD4 verplicht rechtdoor
Rond met rode rand = verbod of grens (snelheid, gesloten, inhalen). Rond blauw = gebod (verplichte rijrichting).
Slecht wegdekJ1 slecht wegdekKinderenJ21 kinderenVerleen voorrang aan bestuurders op de kruisende wegB6 bestuurders op de kruisende weg voor laten gaanStop; verleen voorrang aan bestuurders op de kruisende wegB7 stoppen en bestuurders op de kruisende weg voor laten gaan
Driehoek met de punt omhoog = waarschuwing. Driehoek op zijn kop = voorrang verlenen. Achthoek = stop.

Drie borden hebben een vorm die je nergens anders ziet, zodat je ze ook van achteren of onder de sneeuw herkent: de omgekeerde driehoek (voorrang verlenen), de achthoek (stop) en de ruit (voorrangsweg). Zie je bij een zijweg de achterkant van een achthoek, dan weet je dat het verkeer uit die zijweg moet stoppen.

VoorrangswegB1 voorrangswegEinde voorrangswegB2 einde voorrangswegVoetgangersoversteekplaatsL2 voetgangersoversteekplaatsParkeergelegenheidE4 parkeergelegenheid
Ruit = voorrangsweg, met een zwarte balk erdoor = einde. Vierkant blauw = informatie of een plek: zebrapad, parkeergelegenheid.
Einde maximumsnelheidA2 einde maximumsnelheidEinde verbod voor motorvoertuigen om elkaar onderling in te halenF2 einde inhaalverbod voor motorvoertuigenEinde van alle door verkeersborden aangegeven verbodenF8 einde van alle verboden die met borden zijn aangegevenEinde autosnelwegG2 einde autosnelweg
Grijs met schuine strepen of een rode streep erdoor = einde van wat het bord aangaf: einde maximumsnelheid, einde inhaalverbod, einde van alle verboden, einde autosnelweg.

Onderborden

ma t/m vr8-18 h
Een wit onderbord legt het bord erboven uit of beperkt het: hier geldt het parkeerverbod alleen op werkdagen van 8 tot 18 uur.

Onder een bord kan een wit onderbord hangen. Dat legt het bord nader uit, of beperkt het: een tijd ("ma t/m vr 8-18 h"), een afstand ("200 m"), of alleen bepaalde weggebruikers. Staan er alleen symbolen op het onderbord, dan geldt het bord alleen voor die weggebruikers. Staat er "uitgezonderd" met symbolen, dan geldt het bord juist niet voor hen. Een pijl op het onderbord zegt voor welke richting of welk stuk weg het bord geldt.

Zone

Staat boven een bord het woord "zone", dan geldt het bord in een heel gebied: vanaf het bord tot je het bijbehorende eindebord tegenkomt. Je ziet dat vaak bij 30 km/u, bij parkeerverboden en bij de parkeerschijfzone. Binnen de zone hoeft het bord dus niet bij elk kruispunt herhaald te worden.

ParkeerschijfzoneE10 parkeerschijfzoneEinde parkeerschijfzoneE11 einde parkeerschijfzone
In het hele gebied parkeer je alleen met een parkeerschijf op de aangegeven plekken, ook als het bord niet wordt herhaald.

Tijdelijke borden

Bij werkzaamheden gelden de tijdelijke borden, ook als een vast bord iets anders zegt.

Bij wegwerkzaamheden staan tijdelijke borden, vaak met een gele achtergrond. Spreekt een tijdelijk bord een vast bord tegen, dan geldt het tijdelijke bord: de tijdelijke maximumsnelheid of omleiding gaat voor. Hetzelfde geldt voor gele tijdelijke markering ten opzichte van de witte.

Een bord geldt waar het staat

Verkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook of rijstrokenL11 het bord geldt alleen voor de aangegeven rijstroken
Een bord boven of naast een rijstrook kan alleen voor die strook gelden.

Een bord geldt voor de weg of de rijstrook waarbij het staat. Is een weg verdeeld in rijstroken, dan kan een bord beperkt zijn tot één strook (met een bord erboven of een pijl). De parkeerborden E1, E2 en E3 gelden alleen aan de kant van de weg waar ze staan: aan de overkant mag je dus wel parkeren, tenzij daar ook een bord staat. Borden kunnen ook op een elektronisch signaleringsbord boven de weg worden getoond; die betekenen precies hetzelfde.

Video: Tien verkeersborden die je moet kennen (Theorie Snel Halen, 5 min)

Les 2: Rangorde van verkeerstekens

Een agent gaat boven een verkeerslicht, een licht boven een bord, een bord boven de streep op de weg, en de streep boven de gewone regel. (5 min leestijd)

Op een kruispunt kun je tegelijk een bord, een verkeerslicht, haaientanden en een verkeersregelaar tegenkomen die iets anders lijken te zeggen. Daarvoor is er één vaste rangorde. Wat hoger staat, wint.

  1. Aanwijzingen van een bevoegde ambtenaar (politie, marechaussee) of een verkeersregelaar: altijd opvolgen, ook als het licht groen is.
  2. Verkeerslichten: gaan boven de verkeerstekens die de voorrang regelen, dus boven haaientanden en voorrangsborden.
  3. Verkeersborden en andere verkeerstekens die een gebod of verbod inhouden.
  4. Tekens op het wegdek: haaientanden, pijlen, strepen. Tijdelijke (gele) markering gaat boven de gewone witte markering.
  5. De algemene verkeersregels, zoals rechts gaat voor.
StopF10 stopVerkeerslichtenJ32 verkeerslichtenVerleen voorrang aan bestuurders op de kruisende wegB6 bestuurders op de kruisende weg voor laten gaanMaximumsnelheidA1 maximumsnelheid
Vier dingen die elkaar kunnen tegenspreken: een stopteken van de politie, verkeerslichten, haaientanden en een snelheidsbord. De hoogste in de rangorde wint.

Wie mag aanwijzingen geven

Aanwijzingen met de hand of mondeling mogen worden gegeven door daartoe bevoegde en herkenbare ambtenaren (politie), door militairen van de Koninklijke Marechaussee, door bevoegde en herkenbare verkeersregelaars (in de voorgeschreven kleding) en door mensen die een opleiding tot verkeersregelaar volgen tijdens hun praktijkles of -examen. Verkeersbrigadiers (bij scholen, met het stopbord) mogen je laten stoppen. En wie een railvoertuig begeleidt mag je laten stoppen met een stopbord, een rode vlag of een rode lamp.

Je moet ook stoppen voor een stopteken dat bestaat uit een rode lamp, of uit het verlichte woord "stop" of "stop politie" op een politieauto of een auto van weginspecteurs van Rijkswaterstaat. Aanwijzingen op verlichte transparanten van politie, Rijkswaterstaat, douane, inspectie en transportbegeleiders volg je ook op.

StopF10 stop
Stopbord: in het bord kan staan door wie of waarom het wordt gebruikt, bijvoorbeeld politie, douane of de begeleider van een tram op een spoorwegovergang.

De gebaren van de verkeersregelaar

Armen gestrekt opzij: wie hij met zijn borst of rug aankijkt, stopt. Een aanwijzing van de verkeersregelaar gaat boven verkeerslichten en borden.

Les 3: Verkeerslichten

Geel is stoppen tenzij dat niet meer kan, een pijl geldt alleen voor die richting, en overweg-, brug-, tram- en rijstrooklichten hebben elk hun eigen taal. (6 min leestijd)

Driekleurig verkeerslicht

Het bord "Rechtsaf voor (brom)fietsers vrij" onder een verkeerslicht betekent dat rood en geel niet gelden voor fietsers en bromfietsers die rechtsaf slaan; zij moeten dan wel het overige verkeer voor laten gaan. Een militaire colonne die bij groen begint te rijden mag doorrijden, ook als het licht intussen op rood springt: je doorsnijdt een colonne niet.

Tweekleurig licht

Bij een beweegbare brug: geel betekent stoppen als dat nog veilig kan, rood betekent stoppen.

Een licht met alleen geel en rood zie je bij bijvoorbeeld een brug, een tunnel of een uitrit van de brandweer. Geel: stop (tenzij stoppen niet meer kan); rood: stop.

Tram- en buslichten

Het witte licht met stipjes of streepjes (het "negenoog") is voor trams en lijnbussen: wit of wit knipperend betekent doorgaan voor de aangegeven richting, geel stoppen (tenzij het niet meer kan), rood stop. Rijd jij rechtmatig op een busbaan of busstrook, dan gelden die lichten ook voor jou.

Overweg, brug en gevaarlijk punt

Kruispunt met knipperend geel licht; van rechts nadert een blauwe auto.
Knipperend geel licht en een auto van rechts: de lichten zijn buiten werking, rechts gaat voor. Remmen.
Overweg met slagbomenJ10 overweg met slagbomenOverweg zonder slagbomenJ11 overweg zonder slagbomenOverweg met enkel spoorJ12 overweg met enkel spoorOverweg met twee of meer sporenJ13 overweg met twee of meer sporenBeweegbare brugJ15 beweegbare brugVerkeerslichtenJ32 verkeerslichten

Rijstrooklichten boven de weg

Groene pijl of een snelheid: de strook mag gebruikt worden. Rood kruis: niet gebruiken.

Voetgangerslichten

Groen: oversteken mag. Groen knipperend: oversteken mag, rood komt snel. Rood: niet meer beginnen; wie al oversteekt loopt zo snel mogelijk door. Is het rode voetgangerslicht vervangen door een geel knipperlicht, dan mogen voetgangers oversteken als ze het overige verkeer voor laten gaan.

Kruispunt met groen licht; rechts staat een voetganger bij de drukknop te wachten.
Het licht staat al lang op groen en een voetganger drukt op de knop: het kan zo geel worden. Gas loslaten.

Video: Het verkeerslicht: stoppen of doorrijden? (Nutheorie, 1 min)

Les 4: Snelheid, geslotenverklaring en gebodsborden

Hoe hard, voor wie dicht en welke kant op. Met de valkuilen: voor wie geldt een gesloten-bord precies, en wat gebeurt er bij een zone. (6 min leestijd)

MaximumsnelheidA1 maximumsnelheidEinde maximumsnelheidA2 einde maximumsnelheidMaximumsnelheid op een elektronisch signaleringsbordA3 maximumsnelheid op een elektronisch bordAdviessnelheidA4 adviessnelheidEinde adviessnelheidA5 einde adviessnelheid

Een maximumsnelheid op een bord geldt vanaf het bord tot het eindebord, tot een ander snelheidsbord of tot het einde van de zone. In de praktijk geldt het tot na het volgende kruispunt: wil de wegbeheerder dat de limiet doorloopt, dan herhaalt hij het bord daar. Staat een snelheid op een elektronisch bord boven de weg én op een gewoon bord langs de weg, dan geldt de laagste. Een adviessnelheid is geen limiet, maar het verstandige tempo op dat punt, bijvoorbeeld in een bocht of op een afrit. Geldt voor jouw voertuig een lagere grens (bromfiets, aanhanger), dan telt die lagere grens.

Geslotenverklaringen: voor wie is de weg dicht?

Gesloten in beide richtingen voor voertuigen, ruiters en geleiders van rij- of trekdieren of veeC1 gesloten voor alle voertuigen, in beide richtingenEenrichtingsweg, in deze richting geslotenC2 eenrichtingsweg, van deze kant geslotenEenrichtingswegC3 eenrichtingswegEenrichtingsweg (brede uitvoering)C4 eenrichtingswegInrijden toegestaanC5 inrijden toegestaan
Bij inrijden toegestaan hangt vaak een onderbord, bijvoorbeeld voor fietsers tegen de richting in.
Gesloten voor motorvoertuigen op meer dan twee wielenC6 gesloten voor motorvoertuigen op meer dan twee wielenGesloten voor vrachtauto'sC7 gesloten voor vrachtauto'sGesloten voor autobussenC7a gesloten voor autobussenGesloten voor autobussen en vrachtauto'sC7b gesloten voor autobussen en vrachtauto'sGesloten voor landbouw- en bosbouwtrekkers, motorrijtuigen met beperkte snelheid en mobiele machinesC8 gesloten voor tractoren en andere langzame motorvoertuigen
Gesloten voor ruiters, vee, wagens, trekkers, langzame motorrijtuigen, brommobielen, fietsen, snorfietsen, bromfietsen en gehandicaptenvoertuigenC9 gesloten voor langzaam verkeer, zoals fietsen, bromfietsen en tractorenGesloten voor motorvoertuigen met aanhangwagenC10 gesloten voor motorvoertuigen met een aanhangwagenGesloten voor motorfietsenC11 gesloten voor motorfietsenGesloten voor alle motorvoertuigenC12 gesloten voor alle motorvoertuigenGesloten voor bromfietsen, snorfietsen en gehandicaptenvoertuigen met in werking zijnde motorC13 gesloten voor bromfietsen en snorfietsen
Gesloten voor fietsen en voor gehandicaptenvoertuigen zonder motorC14 gesloten voor fietsenGesloten voor fietsen, bromfietsen en gehandicaptenvoertuigenC15 gesloten voor fietsen en bromfietsenGesloten voor voetgangersC16 gesloten voor voetgangers
Gesloten voor voertuigen die, met inbegrip van de lading, langer zijn dan aangegevenC17 gesloten voor voertuigen die langer zijn dan aangegevenGesloten voor voertuigen die, met inbegrip van de lading, breder zijn dan aangegevenC18 gesloten voor voertuigen die breder zijn dan aangegevenGesloten voor voertuigen die, met inbegrip van de lading, hoger zijn dan aangegevenC19 gesloten voor voertuigen die hoger zijn dan aangegevenGesloten voor voertuigen waarvan de aslast hoger is dan aangegevenC20 gesloten voor voertuigen met een hogere aslast dan aangegevenGesloten voor voertuigen waarvan de totaalmassa hoger is dan aangegevenC21 gesloten voor voertuigen die zwaarder zijn dan aangegevenGesloten voor voertuigen met bepaalde gevaarlijke stoffenC22 gesloten voor voertuigen met gevaarlijke stoffen
De maat op het bord geldt met de lading erbij.

Let bij C-borden op het woord dat erbij hoort. Een motorvoertuig is elk gemotoriseerd voertuig behalve bromfietsen, snorfietsen, fietsen met trapondersteuning en gehandicaptenvoertuigen. Bord C12 (alle motorvoertuigen) raakt de bromfiets dus niet; daarvoor is er C13. Bord C6 toont een auto en geldt voor motorvoertuigen op meer dan twee wielen: een motorfiets mag er wel in. Een gesloten-bord met het onderbord "uitgezonderd bestemmingsverkeer" laat je erin als je reisdoel aan die weg ligt en alleen via die weg te bereiken is.

Bij C17, C18, C19 en C21 telt de lading mee: met een fietsendrager, dakkoffer of een lange lading kun je ineens te lang, te hoog of te zwaar zijn voor het bord.

Milieuzone (oude uitvoering)C22c milieuzone (oude uitvoering)Spitsstrook openC23-01 spitsstrook openSpitsstrook vrijmakenC23-02 spitsstrook vrijmakenEinde spitsstrookC23-03 einde spitsstrook
Bij een milieuzone staat op het onderbord welke voertuigen erin mogen.

Geboden: zo moet je rijden

Rotonde; verplichte rijrichtingD1 rotonde, verplichte rijrichtingGebod het bord voorbij te gaan aan de zijde die de pijl aangeeftD2 voorbijrijden aan de kant van de pijlBord mag aan beide zijden worden voorbijgegaanD3 voorbijrijden mag aan beide kantenGebod tot het volgen van de rijrichting: rechtdoorD4 verplicht rechtdoorGebod tot het volgen van de rijrichting: de aangegeven richtingD5 verplicht rechtsafGebod tot het volgen van één van de rijrichtingen: rechtdoor of rechtsafD6 verplicht rechtdoor of rechtsafGebod tot het volgen van één van de rijrichtingen: linksaf of rechtsafD7 verplicht linksaf of rechtsaf

Een pijlbord zegt wat mag. Wat er niet op staat, mag niet. D2 zie je op een vluchtheuvel of bij een obstakel midden op de weg: je gaat eraan voorbij aan de kant die de pijl aanwijst, bij D3 mag dat aan beide kanten.

Video: Geslotenverklaringen, gebods- en verbodsborden (Rijhetwijst, 9 min)

Les 5: Borden voor parkeren en stilstaan

De E-borden en de gele en blauwe strepen: waar je even mag stoppen, waar je mag parkeren en waar allebei niet mag. (5 min leestijd)

Stilstaan is kort stoppen om iemand meteen in of uit te laten stappen of om meteen te laden of te lossen. Alles wat langer duurt, of met een andere reden, is parkeren. Dat verschil is de kern van dit hoofdstuk: een parkeerverbod laat stilstaan toe, een verbod om stil te staan verbiedt allebei.

ParkeerverbodE1 parkeerverbodVerbod stil te staanE2 verbod om stil te staanVerbod fietsen en bromfietsen te plaatsenE3 verbod om fietsen en bromfietsen te plaatsenParkeergelegenheidE4 parkeergelegenheid
Bij een parkeerverbod mag je nog stilstaan, bijvoorbeeld om iemand te laten uitstappen. Bij een verbod om stil te staan mag ook dat niet.
TaxistandplaatsE5 taxistandplaatsGehandicaptenparkeerplaatsE6 gehandicaptenparkeerplaatsGelegenheid bestemd voor het onmiddellijk laden en lossen van goederenE7 plek voor het laden en lossen van goederenParkeergelegenheid alleen bestemd voor de aangegeven voertuigcategorieE8 parkeerplaats alleen voor de aangegeven voertuigen
Op de gehandicaptenparkeerplaats mag je alleen staan met een geldige kaart.
Parkeergelegenheid alleen bestemd voor vergunninghoudersE9 parkeerplaats alleen voor vergunninghoudersParkeergelegenheid ten behoeve van overstappers op het openbaar vervoerE12 parkeerplaats voor overstappers op het openbaar vervoerParkeergelegenheid ten behoeve van carpoolersE13 parkeerplaats voor carpoolers
Bij een laadplek voor elektrische auto's mag je alleen staan terwijl je laadt.

E1, E2 en E3 gelden alleen aan de kant van de weg waar ze staan. Staat er onder E4 tot en met E13 een onderbord met dagen of uren, dan gelden het gebod of verbod alleen op die dagen of uren. Zijn er parkeervakken, dan parkeer je alleen in die vakken.

Gele onderbroken streep
Gele onderbroken streep langs de weg: parkeerverbod. Even stilstaan om in of uit te stappen of te laden mag.
Gele doorgetrokken streep
Gele doorgetrokken streep: verbod stil te staan. Ook niet even.

Parkeerschijfzone

In een parkeerschijfzone (de blauwe zone) mag je alleen parkeren op aangegeven plekken of langs een blauwe streep, met een goed zichtbare parkeerschijf achter de voorruit. Op de schijf zet je het tijdstip van aankomst, naar boven afgerond op het volgende hele of halve uur. Een schijf die automatisch meedraait is verboden. Blijf je langer dan de toegestane tijd, dan parkeer je fout.

ParkeerschijfzoneE10 parkeerschijfzoneEinde parkeerschijfzoneE11 einde parkeerschijfzone
Op het bord staat hoe lang je mag parkeren.

Gehandicaptenparkeerkaart

GehandicaptenparkeerplaatsE6 gehandicaptenparkeerplaats
Alleen met een geldige kaart achter de voorruit.

Met een geldige gehandicaptenparkeerkaart duidelijk achter de voorruit mag je op gehandicaptenparkeerplaatsen staan, zonder parkeerschijf in de blauwe zone, en tot drie uur op een plek met een parkeerverbod (E1 of gele onderbroken streep) met de schijf erbij. Een gereserveerde gehandicaptenparkeerplaats (met kenteken op het onderbord) is alleen voor dat voertuig.

Les 6: Inhaalverbod, versmalling en keren

Inhaalverboden, wie wacht bij een versmalling, het keerverbod, en de borden voor bus-, tram- en vrachtwagenstroken. (4 min leestijd)

Verbod voor motorvoertuigen om elkaar onderling in te halenF1 inhaalverbod voor motorvoertuigenEinde verbod voor motorvoertuigen om elkaar onderling in te halenF2 einde inhaalverbod voor motorvoertuigenVerbod voor vrachtauto's om motorvoertuigen in te halenF3 inhaalverbod voor vrachtauto'sEinde verbod voor vrachtauto's om motorvoertuigen in te halenF4 einde inhaalverbod voor vrachtauto's

Bord F1 verbiedt motorvoertuigen elkaar in te halen. Een fietser of een bromfietser inhalen mag dus nog wel, als het veilig kan: dat zijn geen motorvoertuigen. Het verbod eindigt bij F2, of bij F8 (einde van alle verboden).

Verbod door te gaan bij nadering van verkeer uit tegengestelde richtingF5 tegenliggers voor laten gaanBestuurders uit tegengestelde richting moeten verkeer dat van deze richting nadert voor laten gaanF6 tegenliggers moeten jou voor laten gaanKeerverbodF7 keerverbodEinde van alle door verkeersborden aangegeven verbodenF8 einde van alle verboden die met borden zijn aangegevenEinde van alle op een elektronisch signaleringsbord aangegeven verbodenF9 einde van alle verboden op de elektronische borden
Rond met rode rand: jij wacht als er een tegenligger aankomt. Blauw en vierkant: de tegenligger wacht op jou.

F5 en F6 staan altijd samen, aan weerszijden van dezelfde versmalling. Kijk naar de rode pijl: die is de richting die moet wachten. Rood voor jou (F5): wachten. Rood voor de tegenligger (F6): jij mag door, maar rijd voorzichtig, niet iedereen kent het bord.

Wegversmalling
StopF10 stopVerplicht gebruik passeerbaan of passeerstrookF11 verplichte passeerstrookEinde verplicht gebruik passeerbaan of passeerstrookF12 einde verplichte passeerstrook
De passeerbaan is er zodat tractoren en andere langzame voertuigen ingehaald kunnen worden.
Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van lijnbussenF13 busbaan of busstrookEinde busbaan of -strookF14 einde busbaan of busstrookRijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van tramsF15 trambaan of tramstrookEinde trambaan of -strookF16 einde trambaan of tramstrook
Rijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van lijnbussen en tramsF17 baan of strook voor lijnbussen en tramsEinde bus- en trambaan of -strookF18 einde baan of strook voor lijnbussen en tramsRijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van vrachtauto's en lijnbussenF19 strook voor vrachtauto's en lijnbussenEinde rijbaan of -strook voor vrachtauto's en lijnbussenF20 einde strook voor vrachtauto's en lijnbussenRijbaan of -strook uitsluitend ten behoeve van vrachtauto'sF21 strook voor vrachtauto'sEinde rijbaan of -strook voor vrachtauto'sF22 einde strook voor vrachtauto's

Les 7: Wegsoorten en bebouwde kom

Het wegsoortbord bepaalt de regels: wie er mag rijden, hoe hard, en of je er mag stilstaan of keren. (4 min leestijd)

AutosnelwegG1 autosnelwegEinde autosnelwegG2 einde autosnelwegAutowegG3 autowegEinde autowegG4 einde autoweg

Op een autosnelweg mag je alleen rijden met een motorvoertuig dat minstens 60 km/u mag en kan rijden; op een autoweg is dat 50 km/u. Bromfietsen, landbouwvoertuigen en fietsers horen er niet. Op beide wegen is keren, achteruitrijden en stilstaan op de rijbaan verboden, en de vluchtstrook, vluchthaven en berm zijn alleen voor noodgevallen. Parkeerplaatsen en tankstations langs de weg horen niet bij de autosnelweg: daar gelden de gewone regels.

ErfG5 erfEinde erfG6 einde erfBebouwde komH1 bebouwde komEinde bebouwde komH2 einde bebouwde kom

Het bord bebouwde kom zet de maximumsnelheid op 50 km/u, tenzij een ander bord iets anders zegt. In een erf rij je maximaal 15 km/u, mogen voetgangers de hele breedte van de weg gebruiken en mag je alleen parkeren op plekken die als parkeerplaats zijn aangegeven. Het erf uitrijden telt als het verlaten van een uitrit: een bijzondere manoeuvre, dus laat je al het verkeer voorgaan.

VoetpadG7 voetpadEinde voetpadG8 einde voetpadRuiterpadG9 ruiterpadEinde ruiterpadG10 einde ruiterpad
Verplicht fietspadG11 verplicht fietspadEinde verplicht fietspadG12 einde verplicht fietspadFiets/bromfietspadG12a fiets/bromfietspadEinde fiets/bromfietspadG12b einde fiets/bromfietspadOnverplicht fietspadG13 onverplicht fietspadEinde onverplicht fietspadG14 einde onverplicht fietspad

Een verplicht fietspad is voor fietsers en snorfietsers; bromfietsers rijden binnen de bebouwde kom op de rijbaan. Op een fiets/bromfietspad (G12a) horen fietsers, snorfietsers én bromfietsers. Op een onverplicht fietspad (G13) mag een fietser kiezen tussen het pad en de rijbaan; een snorfiets met verbrandingsmotor mag er alleen op met de motor uit, een bromfiets niet.

WegBordStandaardsnelheid motorvoertuigMinimum
Binnen de bebouwde komH150 km/ugeen
Buiten de bebouwde komH280 km/ugeen
AutowegG3100 km/u50 km/u mogen en kunnen
AutosnelwegG1130 km/u, overdag meestal 100 door borden60 km/u mogen en kunnen
ErfG515 km/ugeen

Les 8: Waarschuwingsborden

De driehoeken zeggen niet wat je moet doen, maar waar je op moet rekenen. Ken ze allemaal, ze komen in elke examenset voor. (5 min leestijd)

Een waarschuwingsbord verbiedt niets. Het vertelt je dat de weg verderop iets van je vraagt: een bocht, een kruispunt, kinderen, wild. Buiten de bebouwde kom staat het bord ruim vóór het gevaar, binnen de kom dichterbij; een onderbord kan de afstand of de lengte van het traject geven.

Slecht wegdekJ1 slecht wegdekBocht naar rechtsJ2 bocht naar rechtsBocht naar linksJ3 bocht naar linksS-bocht(en), eerst naar rechtsJ4 S-bocht, eerst naar rechtsS-bocht(en), eerst naar linksJ5 S-bocht, eerst naar links
Steile hellingJ6 steile hellingGevaarlijke dalingJ7 gevaarlijke dalingGevaarlijk kruispuntJ8 gevaarlijk kruispuntRotondeJ9 rotonde
Bij het gevaarlijke kruispunt gaat rechts voor.
Overweg met slagbomenJ10 overweg met slagbomenOverweg zonder slagbomenJ11 overweg zonder slagbomenOverweg met enkel spoorJ12 overweg met enkel spoorOverweg met twee of meer sporenJ13 overweg met twee of meer sporenTram(kruising)J14 tramkruisingBeweegbare brugJ15 beweegbare brug
Werk in uitvoeringJ16 werk in uitvoeringRijbaanversmallingJ17 rijbaanversmallingRijbaanversmalling rechtsJ18 rijbaanversmalling rechtsRijbaanversmalling linksJ19 rijbaanversmalling linksSlipgevaarJ20 slipgevaar
KinderenJ21 kinderenVoetgangersoversteekplaats verderop (waarschuwing)J22 voetgangersoversteekplaats verderopVoetgangersJ23 voetgangersFietsers en bromfietsersJ24 fietsers en bromfietsers
Het bord met de kinderen staat vaak bij een school.
Losliggende stenenJ25 losliggende stenenKade of rivieroeverJ26 kade of rivieroeverGroot wildJ27 groot wildVeeJ28 veeTegenliggersJ29 tegenliggers
Laagvliegende vliegtuigenJ30 laagvliegende vliegtuigenZijwindJ31 zijwindVerkeerslichtenJ32 verkeerslichtenFileJ33 fileOngevalJ34 ongeval
Slecht zicht door sneeuw, regen of mistJ35 slecht zicht door sneeuw, regen of mistIJzel of sneeuwJ36 ijzel of sneeuwGevaarJ37 gevaarVerkeersdrempelJ38 verkeersdrempelBeweegbare paal in de rijbaan (poller)J39 beweegbare paal in de rijbaan
Bij het bord met het uitroepteken staat op het onderbord welk gevaar het is.

Twee borden lijken op elkaar maar betekenen iets anders. J8 waarschuwt voor een gevaarlijk kruispunt waar de regel van rechts geldt. B3 (rond met een dik kruis) is een voorrangskruispunt waar jij voorrang hebt. Bij J8 wacht jij dus voor verkeer van rechts, bij B3 niet. En J22 waarschuwt voor een zebrapad verderop, terwijl L2 bij het zebrapad zelf staat.

Gevaarlijk kruispuntJ8 gevaarlijk kruispuntVoorrangskruispuntB3 voorrangskruispuntVoetgangersoversteekplaats verderop (waarschuwing)J22 voetgangersoversteekplaats verderopVoetgangersoversteekplaatsL2 voetgangersoversteekplaats
Bij het gevaarlijke kruispunt gaat rechts voor. Bij het voorrangskruispunt heb jij voorrang.

Les 9: Informatieborden en bewegwijzering

Hoogte, rijstroken, doodlopende wegen, tunnels, vluchthavens en noodtelefoons: de borden die je helpen in plaats van beperken. (4 min leestijd)

Hoogte onderdoorgangL1 hoogte onderdoorgangVoetgangersoversteekplaatsL2 voetgangersoversteekplaatsBushalte / tramhalteL3 bushalte of tramhalteVoorsorterenL4 voorsorteren
Einde rijstrookL5 einde rijstrookSplitsingL6 splitsingAantal doorgaande rijstrokenL7 aantal doorgaande rijstrokenDoodlopende wegL8 doodlopende wegVooraanduiding doodlopende wegL9 vooraanduiding doodlopende weg
Bij het einde van een rijstrook rits je.
Vooraanduiding verkeersmaatregel voor de aangegeven richtingL10 verkeersmaatregel voor de aangegeven richtingVerkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrook of rijstrokenL11 het bord geldt alleen voor de aangegeven rijstrokenVerkeersbord geldt alleen voor de aangegeven rijstrookL12 het bord geldt alleen voor de aangegeven rijstrookVerkeerstunnelL13 verkeerstunnel
VluchthavenL14 vluchthavenVluchthaven met noodtelefoon en brandblusapparaatL15 vluchthaven met noodtelefoon en brandblusserNoodtelefoonL16 noodtelefoonBrandblusapparaatL17 brandblusserNoodtelefoon en brandblusapparaatL18 noodtelefoon en brandblusser
Uitwijkplaats rechts van de wegL20 uitwijkplaats rechts van de wegUitwijkplaats links van de wegL21 uitwijkplaats links van de weg
In een tunnel wijst een groen bord naar de dichtstbijzijnde nooduitgang, met de richting en de afstand.

Bij een bushalte (L3) mag je niet stilstaan ter hoogte van de blokmarkering, of als die er niet is binnen 12 meter van het bord; alleen meteen in- of uitstappen laten mag daar. Een doodlopende weg (L8) kan voor fietsers en voetgangers wél doorlopen: dat staat dan op het bord of een onderbord.

Bus bij de halte

Bewegwijzering

Wegwijzers voor autoverkeer zijn blauw met witte letters, op de autosnelweg en op andere wegen. Witte borden met rode letters wijzen fietsers de weg. Bruine borden wijzen naar toeristische doelen. Gele borden met zwarte letters zijn tijdelijk, bijvoorbeeld een omleiding bij werkzaamheden: volg dan de gele borden.

A12UtrechtDen Haag
Een blauwe wegwijzer met witte letters; het rode schildje A12 betekent: deze route volgt een autosnelweg.
Route voor het vervoer van bepaalde gevaarlijke stoffenK14 route voor gevaarlijke stoffen

Les 10: Tekens op het wegdek

Strepen, pijlen, haaientanden en vlakken: wat je wel en niet mag met de verf op het asfalt, en wat de kleuren zeggen. (6 min leestijd)

Wegmarkering is het verkeersbord dat op de weg geschilderd is. Je kijkt er de hele rit naar, dus het loont om ze zeker te kennen. Wit is de gewone markering, geel is tijdelijk (bij werkzaamheden) en gaat vóór op wit, blauw hoort bij de parkeerschijfzone.

Doorgetrokken streep
Een doorgetrokken streep die niet langs de rand van de weg ligt mag je niet overschrijden. Je mag je ook niet links van zo'n streep bevinden als hij tussen rijrichtingen ligt.
Onderbroken streep
Een onderbroken streep mag je overschrijden als dat veilig kan, bijvoorbeeld om in te halen.
Dubbele asstreep, gemengd
Dubbele asstreep met één doorgetrokken en één onderbroken: de streep aan jouw kant telt. Is die onderbroken, dan mag je overschrijden.

Er zijn drie uitzonderingen op het verbod om een doorgetrokken streep te overschrijden: om een vluchthaven, vluchtstrook of spitsstrook te bereiken of te verlaten; als aan jouw kant een onderbroken streep ligt; en voor wie een fietsstrook mag gebruiken als de doorgetrokken streep tussen die fietsstrook en de rijstrook ligt.

Haaientanden
Haaientanden: voorrang verlenen aan de bestuurders op de kruisende weg. Ze liggen bij een bord B6 of B7, maar gelden ook zonder bord.
Stopstreep
Stopstreep: als je moet stoppen (stopbord, rood licht), stop je vóór deze streep.
Zebrapad
Zebrapad: voetgangers die oversteken of kennelijk op het punt staan dat te doen laat je voorgaan. Vlak voor en op het zebrapad mag je niet inhalen, en je mag er niet stilstaan of binnen vijf meter ervan.
Verdrijvingsvlak
Verdrijvingsvlak: schuine strepen tussen rijstroken of bij een splitsing. Je mag er niet overheen rijden en er niet op stilstaan, behalve wie een spitsstrook of busbaan volgt die een splitsing passeert.
Puntstuk
Puntstuk: het vlak bij een splitsing of samenvoeging van wegen of rijstroken. Niet overheen rijden.
Voorsorteerpijlen
Voorsorteerstrook met pijlen: op het kruispunt moet je de richting volgen die de pijl in jouw strook aangeeft. Dat geldt ook op een uitrijstrook ter hoogte van de pijlen.
Fietsstrook met doorgetrokken streep
Fietsstrook (met fietssymbool) met doorgetrokken streep: alleen voor fietsers en wie de fietsstrook mag gebruiken; met de auto er niet op rijden en niet stilstaan, ook niet op de rijbaan ernaast.
Fietsstrook met onderbroken streep
Fietsstrook met onderbroken streep: andere bestuurders mogen er overheen als dat nodig is, maar stilstaan mag er niet, ook niet op de rijbaan ernaast. Een fietssuggestiestrook (rode strook zonder fietssymbool) is geen fietsstrook: daar gelden de gewone regels.
Busbaan of busstrook
Busbaan of busstrook met het woord BUS: alleen voor lijnbussen, autobussen en trams. Staat er LIJNBUS, dan alleen lijnbussen en trams. Je mag er niet stilstaan op de rijbaan ernaast.
Blokmarkering
Blokmarkering: de scheiding tussen de doorgaande rijbaan en een invoeg- of uitrijstrook, of de rand van een fietspad dat een kruispunt oversteekt. Wie rechts van een blokmarkering rijdt mag bestuurders links ervan rechts inhalen.
Kantstreep
Kantstreep: de rand van de rijbaan. Erbuiten ligt de berm, de vluchtstrook of een redresseerstrook (een smalle strook om te corrigeren als je van de rijbaan raakt).

Meer dat je op de weg ziet

VerkeersdrempelJ38 verkeersdrempelSlipgevaarJ20 slipgevaarSlecht wegdekJ1 slecht wegdekEinde rijstrookL5 einde rijstrook

Video: Gele strepen: doorgetrokken of onderbroken? (TheorieArena, 3 min)

Verder: alle vragen over verkeerstekens en aanwijzingen